Blog

This article is available in Polish only.

Zgodność 16 min czytania Aktualizacja: 2026-11-17

Atak na łańcuch dostaw: co to jest i dlaczego włamanie u dostawcy jest włamaniem u Ciebie

Nie musisz zostać zaatakowany, żeby ponieść skutki włamania: wystarczy, że zaufałeś komuś, kto został. Dwa warianty ataku na łańcuch dostaw, obowiązki wobec dostawców w ustawie o KSC i to, co realnie da się sprawdzić przed podpisaniem umowy.

Atak na łańcuch dostaw: co to jest i dlaczego włamanie u dostawcy jest włamaniem u Ciebie

Atak na łańcuch dostaw (supply chain attack) to atak, w którym napastnik przejmuje dostawcę oprogramowania lub usług i przez niego dostaje się do jego klientów. Nie musisz zostać zaatakowany, żeby ponieść skutki włamania. Wystarczy, że zaufałeś komuś, kto został: producentowi oprogramowania, które aktualizuje się automatycznie, albo firmie, która trzyma Twoje dane na swoim serwerze. Atak na łańcuch dostaw występuje w dwóch odmianach, a polskie opracowania opisują zwykle tylko jedną z nich, tę programistyczną. Druga jest dziś bliżej.

Jedna liczba o skali i dwa terminy, które uruchamia incydent u dostawcy
48%
naruszeń danych miało udział strony trzeciej, o 60% więcej niż rok wcześniej
Verizon, Data Breach Investigations Report 2026
72 h
termin na zgłoszenie naruszenia do Prezesa UODO, liczony od stwierdzenia naruszenia, także gdy doszło do niego u dostawcy
RODO, art. 33 ust. 1
24 h
czas na wczesne ostrzeżenie o incydencie poważnym do właściwego CSIRT, liczony od wykrycia
Art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o KSC

Czym jest atak na łańcuch dostaw

Atak na łańcuch dostaw, po angielsku supply chain attack, polega na tym, że napastnik nie uderza w Twoją organizację wprost, tylko przejmuje kontrolę nad kimś, komu Twoje systemy już ufają, i wchodzi kanałem, który sam otworzyłeś. Celem końcowym jesteś Ty. Punktem wejścia jest dostawca.

Definicja jest przy tym szersza, niż podpowiada intuicja. Łańcuch dostaw w cyberbezpieczeństwie to nie tylko kod: to każdy podmiot, który ma dostęp do Twoich systemów albo przechowuje Twoje dane. Producent oprogramowania, integrator z kontem serwisowym, firma hostingowa, biuro obsługujące kadry i płace, dostawca usług zarządzanych. Ryzyko dostawcy powstaje w dniu podpisania umowy, a nie w dniu incydentu, i dokładnie wtedy da się nim jeszcze zarządzać.

Dwa warianty tego samego mechanizmu

Ten sam mechanizm zaufania prowadzi do dwóch zupełnie różnych zdarzeń i mylenie ich kosztuje najwięcej. W wariancie oprogramowania napastnik podrzuca kod, który sam wnosisz do swojego środowiska. W wariancie usługi i danych nie wnosisz niczego: napastnik włamuje się do firmy, która już przetwarza Twoje dane albo ma zdalny dostęp do Twojej sieci. Mechanizm jeden, wykrywanie i odpowiedzialność zupełnie inne.

Wariant oprogramowania a wariant usługi i danych
Wariant oprogramowania
Wariant usługi i danych
Napastnik modyfikuje coś, co sam wprowadzasz do swojego środowiska: bibliotekę, pakiet, aktualizację, obraz kontenera
Napastnik w ogóle nie wchodzi do Twojego środowiska, bo wystarczy mu środowisko dostawcy, w którym Twoje dane już są
Wejście: zależność w projekcie, repozytorium pakietów, potok budowania, kanał aktualizacji
Wejście: konto administracyjne u dostawcy, jego serwer aplikacyjny, jego kopie zapasowe
Sygnał wykrycia jest techniczny i lokalny: nietypowy ruch po aktualizacji, nowy proces na stacji, zmiana zachowania aplikacji
Sygnału lokalnego zwykle nie ma. Pierwsza informacja przychodzi z zewnątrz: od dostawcy, z mediów albo z obiegu przestępczego
Czas wykrycia zależy od Twojej telemetrii i od tego, czy wiesz, z jakich komponentów zbudowane są Twoje systemy
Czas wykrycia zależy od procesu dostawcy i od tego, kiedy zdecyduje się poinformować klientów
Skutek: wykonanie kodu w Twojej sieci, trwały dostęp, ruch boczny w kierunku kolejnych systemów
Skutek: ujawnienie danych, których nigdy nie było w Twojej sieci, oraz dostęp do konta integracyjnego
Odpowiedzialność: odpowiadasz za to, co uruchomiłeś u siebie, niezależnie od tego, kto skaził paczkę
Odpowiedzialność: jako administrator danych zgłaszasz naruszenie organowi, choć zdarzenie odbyło się na cudzym serwerze
Co da się ustalić z góry: pochodzenie komponentów, podpisy wydań, sposób wytwarzania oprogramowania po stronie dostawcy
Co da się ustalić z góry: zakres powierzenia, zapisy umowy, tryb powiadamiania, uprawnienia dostawcy w Twoich systemach

Najważniejsza różnica jest w wierszach o wykrywaniu i czasie wykrycia. W wariancie danych nie ma czego szukać we własnych logach, bo zdarzenie w ogóle się w nich nie odbyło. Organizacja, która zbudowała całą detekcję pod wariant pierwszy, w drugim dowiaduje się ostatnia i zwykle nie od dostawcy.

Wariant oprogramowania: pięć typowych wejść

Wspólny mianownik jest jeden: kod trafia do Ciebie drogą, którą sam uznałeś za zaufaną, więc nie zatrzymuje go żadna kontrola.

  • Skażona zależność. Biblioteka używana przez Twoją aplikację dostaje wydanie z dodatkowym kodem. Instaluje się razem z resztą projektu, bo figuruje w pliku zależności
  • Przejęty pakiet. Napastnik zdobywa konto opiekuna projektu w repozytorium pakietów i publikuje wydanie jako on. Wszystko się zgadza, łącznie z podpisem, bo klucz też jest już jego
  • Złośliwa aktualizacja. Producent oprogramowania zostaje zaatakowany, a podpisana aktualizacja rozchodzi się do wszystkich klientów naraz, kanałem, który z założenia ma nie pytać użytkownika o zgodę
  • Zatruty potok budowania. Kod źródłowy jest czysty, ale artefakt wychodzący z systemu CI/CD już nie. Przegląd kodu tego nie wychwyci: przeglądane jest źródło, a wdrażany wynik budowania
  • Typosquatting nazw pakietów. Pakiet o nazwie różniącej się jedną literą od popularnego. Wystarczy literówka w pliku zależności albo komenda skopiowana z przypadkowego poradnika

Wariant usługi i danych: włamanie u kogoś, kto ma Twoje dane

Tu nie ma żadnego skażonego artefaktu i nie ma czego wycofywać. Twój udział sprowadza się do tego, że powierzyłeś komuś dane albo dostęp. Wariant obejmuje dostawcę oprogramowania w modelu usługowym, firmę hostingową, biuro rachunkowe z dostępem do danych kadrowych, integratora z otwartym kanałem zdalnym oraz dostawcę usług zarządzanych, który z definicji pracuje na szerokich uprawnieniach. Wyciek danych w firmie potrafi zacząć się na serwerze, którego nigdy nie widziałeś.

Przykłady ataków na łańcuch dostaw

Cztery przypadki opisane przez amerykańską agencję CISA pokazują różne wejścia z listy powyżej.

  • SolarWinds Orion (2020). Według CISA atakujący od co najmniej marca 2020 roku umieścili złośliwą wersję jednej z bibliotek Orion w procesie wytwarzania oprogramowania SolarWinds, a plik został podpisany prawowitym certyfikatem producenta. To wariant złośliwej aktualizacji
  • Kaseya VSA (2021). Od 2 lipca 2021 roku przestępcy wykorzystywali podatność w lokalnej wersji Kaseya VSA, narzędzia do zdalnego zarządzania, i przeprowadzali ataki ransomware na dostawców usług zarządzanych oraz ich klientów
  • MOVEit Transfer (2023). Od 27 maja 2023 roku grupa CL0P wykorzystywała nieznaną wcześniej podatność typu SQL injection (CVE-2023-34362) w oprogramowaniu do przesyłania plików MOVEit Transfer
  • XZ Utils (2024). W marcu 2024 roku CISA ostrzegła przed złośliwym kodem osadzonym w wersjach 5.6.0 i 5.6.1 biblioteki kompresji XZ Utils (CVE-2024-3094), obecnej w dystrybucjach Linuksa. To przykład skażonej zależności

Dlaczego to działa: dostawca ma już zaufany dostęp

Atak na łańcuch dostaw korzysta z wyjątków, które sami ustanowiliśmy, i to zupełnie świadomie. Aktualizacja od dostawcy przechodzi przez kontrole nie dlatego, że kontrole zawiodły, tylko dlatego, że ma przejść: źródło jest na liście dozwolonych, podpis się zgadza, a wstrzymanie aktualizacji zostałoby uznane za błąd administratora.

Ta sama logika rządzi kontami. Konto integracyjne, przez które system dostawcy rozmawia z Twoim, ma szerokie uprawnienia, bo musi działać bez człowieka, o trzeciej w nocy i bez pytania o drugi składnik uwierzytelniania. Zwykle nie wygasa, rzadko bywa przeglądane i nie wywołuje żadnego alertu, gdy zaczyna robić coś nowego, ponieważ nikt nigdy nie ustalił, co jest dla niego normą.

Stąd bierze się skuteczność całego mechanizmu. Napastnik, który przejął dostawcę, nie musi łamać zabezpieczeń klienta: loguje się kontem dostawcy, które ma ważne uprawnienia. Reguła korelacji, która wykryłaby to samo działanie u zwykłego użytkownika, dla konta serwisowego ma zwykle wyjątek, wpisany kiedyś po to, żeby integracja przestała generować fałszywe alarmy.

Wariant danych na żywym przykładzie

W sierpniu 2026 roku w Polsce wydarzył się typowy przykład tego wariantu. 12 sierpnia Prezes UODO opublikował komunikat pod tytułem, który rozstrzyga całą sprawę: administrator musi zgłosić wyciek, do którego doszło w podmiocie przetwarzającym. Chodziło o incydent u dostawcy oprogramowania dla podmiotów leczniczych.

Pouczający jest rozkład ról. Włamanie nastąpiło w jednym miejscu, a obowiązek zgłoszenia powstał w tysiącach: według doniesień prasowych z oprogramowania korzystało około 12 tysięcy placówek ochrony zdrowia i to one, a nie dostawca, są administratorami danych swoich pacjentów. Prezes UODO zapowiedział 13 sierpnia 2026 roku kontrolę u dostawcy, obejmującą zastosowane środki techniczne i organizacyjne oraz to, czy były regularnie testowane. Do 17 listopada 2026 roku UODO nie opublikował w swoich komunikatach wyników tej kontroli.

Dla pojedynczej przychodni oznacza to sytuację, której nie da się przećwiczyć w warstwie technicznej: zdarzenie odbyło się poza jej siecią, na serwerze, do którego nie ma dostępu, a ciężar zgłoszenia i zawiadomienia pacjentów zostaje po jej stronie. Kto składa zgłoszenie, od którego momentu biegnie termin i co robić w oknie oczekiwania na potwierdzenie od dostawcy, rozłożyliśmy w tekście o obowiązkach administratora przy naruszeniu ochrony danych u dostawcy. Tutaj wystarczy jeden wniosek: w wariancie danych odpowiedzialność nie przechodzi na dostawcę razem z danymi.

Łańcuch dostaw w ustawie o KSC

Podmiot objęty ustawą o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa odpowiada za bezpieczeństwo swojego łańcucha dostaw, a nie wyłącznie za własną infrastrukturę. Wymóg obejmuje uwzględnienie ryzyka wnoszonego przez dostawców i usługodawców, łącznie z jakością ich praktyk bezpieczeństwa oraz sposobem wytwarzania oprogramowania, z którego korzystasz.

W praktyce oznacza to przeniesienie wymagań na kontrahentów drogą umowną: przegląd umów, wymagania bezpieczeństwa przy wyborze dostawców i mechanizm ich weryfikacji, w tym prawo do audytu. Tym kanałem regulacja wychodzi poza podmioty formalnie nią objęte i sięga ich zaplecza technologicznego. Dostawca, który sam ustawie nie podlega, i tak dostanie kwestionariusz bezpieczeństwa, zwykle przy pierwszym przedłużeniu umowy.

Jest jeszcze jeden skutek, o którym po polsku prawie się nie pisze. Załącznik nr 1 do ustawy obejmuje zarządzanie usługami ICT, w tym dostawców usług zarządzanych oraz usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa. Firma, która prowadzi dla Ciebie monitorowanie bezpieczeństwa albo utrzymuje Twoją infrastrukturę, sama może być podmiotem kluczowym albo ważnym. To zmienia charakter pytania do dostawcy: nie pytasz o deklaracje, tylko o status prawny, który dostawca albo ma ustalony i udokumentowany, albo nie. Progi, terminy i sposób kwalifikacji zebraliśmy w tekście o tym, kogo dotyczy NIS2 i ustawa o KSC, a ujęcie od strony jednostki publicznej opisuje strona o zgodności podmiotu publicznego z ustawą o KSC.

Cztery rzeczy, które ustala się przed podpisaniem umowy
  • Status dostawcy wobec ustawy. Czy sam jest podmiotem kluczowym lub ważnym, a jeżeli tak, czy figuruje w wykazie. Po podpisaniu umowy odpowiedź na to pytanie nie zmienia już nic w Twoim ryzyku.
  • Zakres podwykonawstwa. Czy usługa jest realizowana w całości przez dostawcę, czy przez łańcuch dalszych podmiotów. Łańcuch dostaw ma więcej niż jedno ogniwo i rzadko kończy się na pierwszym.
  • Prawo do weryfikacji. Deklaracja bez prawa do audytu i bez obowiązku przedstawienia wyników testów jest oświadczeniem, nie zabezpieczeniem.
  • Tryb i termin powiadomienia o incydencie. Zapis wpisuje się przed podpisaniem, bo po incydencie negocjuje się już wyłącznie treść komunikatu.

Co realnie da się sprawdzić u dostawcy przed podpisaniem umowy

Sprawdzalne jest to, co ma postać dokumentu, zapisu w umowie albo konfiguracji, którą można pokazać. Reszta jest deklaracją i tak trzeba ją traktować. Poniżej siedem pytań neutralnych wobec technologii, razem z tym, czego nie warto przyjmować jako odpowiedzi.

Weryfikacja dostawcy: pytanie, powód i odpowiedź, której nie należy przyjmować
O co pytaćDlaczego to ma znaczenieCzego nie przyjmować jako odpowiedzi
Zakres certyfikatu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacjiCertyfikat obejmuje określony zakres. Nie zawsze całą spółkę i nie zawsze tę usługę, którą kupujeszSamego numeru certyfikatu bez wskazania zakresu. Zakres jest wpisany w dokument i da się go przeczytać
Lokalizacja przetwarzania i przechowywania danychPrzesądza o ścieżce prawnej, o możliwym dostępie organów państw trzecich i o tym, gdzie leżą kopie zapasoweOdpowiedzi „dane są w chmurze". Chmura to model świadczenia usługi, nie miejsce
Termin i tryb powiadomienia o incydencieTwój zegar na zgłoszenie startuje po potwierdzeniu od dostawcy, więc jego termin wewnętrzny wyznacza TwójSłowa „niezwłocznie" bez liczby godzin, bez wskazanego kanału i bez imiennego kontaktu działającego poza godzinami pracy
Prawo do audytu i dostęp do wyników testów bezpieczeństwaBez tego nie zweryfikujesz deklaracji ani nie wykażesz, że sprawowałeś nadzór nad dostawcąZgody na audyt „w miarę możliwości" ani wyłącznie ankiety wypełnianej samodzielnie przez dostawcę
Lista podwykonawców i zasady ich zmianyDane bywają powierzane dalej, a łańcuch zwykle jest dłuższy, niż sugeruje treść umowyOgólnej zgody na korzystanie z podwykonawców bez listy i bez obowiązku informowania o zmianach
Zarządzanie uprawnieniami po stronie dostawcyChodzi o to, kto u dostawcy ma dostęp do Twoich danych, jak jest uwierzytelniany i co dzieje się z jego kontem po odejściu z firmyOdpowiedzi „mamy politykę haseł". Pytanie dotyczy uprawnień i rozliczalności, nie długości hasła
Testowanie zabezpieczeńWdrożenie zabezpieczenia i wykazanie jego skuteczności to dwie różne rzeczy, a druga wymaga dowodu z konkretną datąZapewnienia „testujemy regularnie" bez wskazania, co, kiedy i z jakim wynikiem

Pytania są neutralne wobec technologii, więc da się je zadać każdemu dostawcy przed podpisaniem umowy. Warto przy tym pilnować różnicy między odpowiedzią a dowodem. Odpowiedź „tak" zamyka rubrykę w ankiecie, dowodem jest dopiero dokument, raport z testu albo zapis umowny. Ta sama zasada rządzi weryfikacją własnej organizacji i opisaliśmy ją przy okazji przebiegu audytu cyberbezpieczeństwa.

Co da się zrobić po własnej stronie

Wyboru dostawcy nie cofniesz po incydencie, ale zasięg tego incydentu w Twoim środowisku jest wynikiem decyzji podjętych dużo wcześniej. Wszystkie punkty poniżej mają jeden cel: sprawić, żeby przejęcie dostawcy nie oznaczało automatycznie przejęcia Ciebie.

Ograniczanie zasięgu incydentu u dostawcy
  • Prowadź inwentarz integracji: kto ma dostęp do Twoich systemów, jakim kontem, z jakimi uprawnieniami i od kiedy. Bez tej listy nie odpowiesz w nocy na pytanie, czy incydent u dostawcy w ogóle Cię dotyczy
  • Przypisz każdej integracji osobne konto serwisowe. Konto współdzielone przez kilku dostawców odbiera możliwość odcięcia jednego z nich bez zatrzymania pozostałych
  • Ogranicz uprawnienia integracji do zakresu faktycznie potrzebnego i sprawdź, czy nie urosły od czasu wdrożenia, bo zwykle rosły
  • Ustaw wygasanie i rotację kluczy oraz tokenów integracyjnych, tak aby ich unieważnienie było czynnością rutynową, a nie projektem
  • Zbieraj logi z działań dostawcy w Twoim środowisku i ustal, co jest dla tego konta normą. Alert ma się odezwać, gdy konto serwisowe zaczyna robić coś nowego, a nie gdy robi cokolwiek
  • Oddziel dostęp zdalny dostawcy od reszty sieci, na przykład publikując mu tylko potrzebną aplikację (VDI i publikowanie aplikacji), i ogranicz go czasowo do uzgodnionych okien serwisowych
  • Ustal i utrzymuj wykaz powierzeń: któremu dostawcy powierzasz jakie kategorie danych osobowych i w jakim systemie. Od tego zaczyna się każda ocena po incydencie
  • Miej plan na incydent u dostawcy, osobny od planu na incydent u siebie. Ten pierwszy zaczyna się od telefonu, nie od alertu
  • Przećwicz ten scenariusz raz w roku, razem z decyzją o odcięciu integracji. Ćwiczenie warto zaplanować tak, żeby padło pytanie, kto ma prawo wyłączyć dostęp dostawcy w sobotę

Dwa punkty z tej listy bywają najtrudniejsze, a żaden z powodów nie jest techniczny. Odcięcie integracji zatrzymuje proces biznesowy, więc decyzja wymaga osoby z mandatem do zatrzymania tego procesu, wskazanej z nazwiska przed incydentem. Inwentarz integracji z kolei nie ma właściciela: powstaje przy wdrożeniu i nikt go potem nie aktualizuje, bo nie jest to niczyje zadanie.

Monitorowanie jako element obrony

Informacja o incydencie u dostawcy nie zawsze przychodzi od dostawcy. Wzmianki o jego domenie albo o Twojej organizacji w obiegu przestępczym, na giełdzie logów czy w combolistach, bywają pierwszym sygnałem, czasem na kilka dni przed oficjalnym komunikatem. Zakres i ograniczenia takiego nasłuchu, razem z tym, czego on nie pokazuje, opisuje tekst o monitorowaniu wycieków danych.

Pierwsze 48 godzin po informacji o incydencie u dostawcy

Kolejność kroków ma znaczenie, ponieważ pierwsze z nich służą ustaleniu, czy sprawa w ogóle Cię dotyczy, a nie natychmiastowemu zgłoszeniu. Poniższy przebieg zakłada wariant typowy: informacja przyszła z zewnątrz, a dostawca niczego jeszcze nie potwierdził.

  1. Godziny 0–2Bezpieczeństwo
    Ustal zakres powierzenia i integracji

    Sprawdź w wykazie powierzeń, jakie kategorie danych ten dostawca przetwarza, w jakim systemie i na jakiej podstawie, oraz jakimi kontami wchodzi do Twojego środowiska. To jedyne pytanie z całej listy, na które dostawca nie odpowie za Ciebie. Zapisz też datę i godzinę, o której dotarła pierwsza informacja, bo od tego punktu ocenia się później ewentualną zwłokę.

  2. Godziny 0–4Właściciel umowy
    Wystąp o potwierdzenie na piśmie

    Wyślij datowane zapytanie: czy incydent objął dane powierzone przez Twoją organizację, jakich kategorii dotyczy i jakiego okresu. Skorzystaj z kanału wskazanego w umowie, a jeżeli go nie ma, udokumentuj, jakim kanałem próbowałeś się skontaktować. Milczenie po drugiej stronie też jest faktem i też trzeba je odnotować.

  3. Godziny 2–8IT i bezpieczeństwo
    Przejrzyj dostępy dostawcy do Twoich systemów

    Wypisz wszystkie konta, klucze, tokeny i połączenia zdalne przypisane temu dostawcy. Sprawdź, kiedy były ostatnio używane i czy w ostatnich dniach nie pojawiły się logowania z nietypowych adresów albo o nietypowych porach. Zakres tego przeglądu wyznacza inwentarz integracji, o ile ktoś go wcześniej prowadził.

  4. Godziny 4–12IT
    Unieważnij klucze i sesje integracji

    Rotacja poświadczeń integracyjnych i unieważnienie aktywnych sesji są działaniem tanim i odwracalnym, w przeciwieństwie do ich zaniechania. Skradzione ciasteczko sesji przechodzi obok uwierzytelniania wieloskładnikowego, więc sama zmiana hasła nie zamyka dostępu. Decyzję o zawieszeniu całej integracji podejmuje osoba z mandatem do zatrzymania procesu biznesowego.

  5. Godziny 12–36Inspektor ochrony danych
    Oceń, czy powstało naruszenie

    Zestaw potwierdzenie od dostawcy z własnym ustaleniem, jakie dane w ogóle znajdowały się w tym systemie. Ocena dotyczy ryzyka dla osób, nie dla organizacji. Brak potwierdzenia nie jest przy tym czasem wolnym: dopytywanie, ustalanie zakresu i przygotowanie projektu zgłoszenia wykonuje się w tym samym oknie i dokumentuje.

  6. Godziny 24–48Kierownictwo
    Podejmij i udokumentuj decyzję o zgłoszeniu

    Zgłoszenie do organu nadzorczego, zgłoszenie do właściwego CSIRT albo obie ścieżki naraz, jeżeli podlegasz ustawie o KSC. Decyzję odmowną również się dokumentuje, razem z uzasadnieniem. Sposób liczenia terminu i wymaganą zawartość zgłoszenia rozpisaliśmy w tekście o naruszeniu ochrony danych u dostawcy.

Przebieg wygląda na oczywisty do chwili, w której trzeba go wykonać w piątek po godzinach. Punktem zatrzymania rzadko bywa analiza techniczna, tylko pytanie, kto ma prawo odciąć dostawcę i kto podpisze zgłoszenie.

Kluczowe wnioski

  • 1
    Atak na łańcuch dostaw nie wymaga włamania do Ciebie: wystarczy przejęcie kogoś, komu Twoje systemy już ufają
  • 2
    Mechanizm ma dwa warianty: skażone oprogramowanie, które sam wnosisz do środowiska, oraz włamanie u dostawcy, który przetwarza Twoje dane albo ma dostęp do Twoich systemów
  • 3
    Warianty różnią się przede wszystkim wykrywaniem: pierwszy zostawia ślad w Twoich logach, drugi nie zostawia go wcale, bo zdarzenie odbyło się poza Twoją siecią
  • 4
    Powierzenie danych nie przenosi odpowiedzialności: zgłoszenie naruszenia składa administrator, także wtedy, gdy do zdarzenia doszło u podmiotu przetwarzającego
  • 5
    Podmiot objęty ustawą o KSC odpowiada za bezpieczeństwo swojego łańcucha dostaw i przenosi wymagania na kontrahentów drogą umowną, a dostawca usług zarządzanych sam może podlegać ustawie
  • 6
    Status dostawcy, zakres certyfikatu, termin powiadomienia i prawo do audytu ustala się przed podpisaniem umowy, bo po podpisaniu umowy zostaje już tylko proszenie

Najczęstsze pytania

Czym jest atak na łańcuch dostaw?

To atak, w którym napastnik nie uderza w organizację wprost, tylko przejmuje kontrolę nad dostawcą, któremu ta organizacja już ufa, i wchodzi otwartym kanałem: aktualizacją oprogramowania, zależnością w kodzie, kontem integracyjnym albo dostępem serwisowym. Występuje w dwóch odmianach. W wariancie oprogramowania skażony kod trafia do Twojego środowiska drogą uznaną za zaufaną. W wariancie usługi i danych napastnik w ogóle do Ciebie nie wchodzi, bo Twoje dane są już u dostawcy.

Czy każdy wyciek u dostawcy jest atakiem na łańcuch dostaw?

Nie. O ataku na łańcuch dostaw mówi się wtedy, gdy dostawca jest środkiem do celu, a napastnik chce przez niego dosięgnąć klientów. Kto i w jakim terminie zgłasza wyciek u dostawcy, opisujemy w tekście o naruszeniu ochrony danych u dostawcy.

Czy ustawa o KSC nakłada obowiązki dotyczące dostawców?

Tak. Podmiot kluczowy albo ważny musi uwzględnić ryzyko wnoszone przez dostawców i usługodawców, w tym jakość ich praktyk bezpieczeństwa oraz sposób wytwarzania używanego oprogramowania. W praktyce oznacza to wymagania bezpieczeństwa przy wyborze dostawców, zapisy umowne i mechanizm ich weryfikacji, łącznie z prawem do audytu. Dostawca formalnie nieobjęty ustawą odczuje ją przez umowę, a dostawca usług zarządzanych, w tym usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa, może sam być podmiotem objętym ustawą.

Jak sprawdzić bezpieczeństwo dostawcy przed podpisaniem umowy?

Pytaj o rzeczy, które mają postać dokumentu albo zapisu w umowie: zakres certyfikatu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji (usługa czy cała spółka), lokalizację przetwarzania danych, termin i kanał powiadomienia o incydencie, prawo do audytu i dostęp do wyników testów, listę podwykonawców, sposób zarządzania uprawnieniami po stronie dostawcy oraz to, czy zabezpieczenia są testowane i z jakim wynikiem. Odpowiedź w ankiecie zamyka rubrykę, dowodem jest dokument.

Czy atak na łańcuch dostaw da się wykryć we własnych logach?

W wariancie oprogramowania częściowo tak: zmiana zachowania aplikacji po aktualizacji, nietypowy ruch wychodzący albo nowy proces na stacji są widoczne, o ile zbierasz odpowiednią telemetrię i wiesz, z jakich komponentów zbudowane są Twoje systemy. W wariancie usługi i danych własne logi nie pokażą niczego, bo zdarzenie odbyło się poza Twoją siecią. Zostają wtedy dwa źródła: informacja od dostawcy oraz monitorowanie ekspozycji organizacji na zewnątrz (threat exposure management).

Jakie są przykłady ataków na łańcuch dostaw?

Najczęściej przywoływane przypadki to SolarWinds Orion (2020, złośliwy kod w procesie wytwarzania oprogramowania), Kaseya VSA (2021, ransomware przez narzędzie używane przez dostawców usług zarządzanych), MOVEit Transfer (2023, podatność wykorzystana przez grupę CL0P) i XZ Utils (2024, złośliwy kod w bibliotece kompresji). W Polsce w sierpniu 2026 roku głośny był wyciek danych pacjentów u dostawcy oprogramowania dla placówek ochrony zdrowia.

Podsumowanie

Atak na łańcuch dostaw jest niewygodny, bo przenosi ryzyko tam, gdzie nie sięgają Twoje zabezpieczenia, a obowiązki zostawia dokładnie tam, gdzie były. Kontrolujesz jednak trzy rzeczy i wszystkie trzy ustala się przed incydentem: co wpisałeś do umowy, jak szeroki dostęp ma dostawca w Twoim środowisku i jak szybko dowiesz się, że coś się stało. Bezpieczeństwo łańcucha dostaw sprowadza się do przeniesienia tych trzech decyzji z dnia incydentu na czas przed incydentem.

Źródła

  1. 1.
    Administrator musi zgłosić wyciek, do którego doszło w podmiocie przetwarzającym
    Urząd Ochrony Danych Osobowych · 2026-08-12 · dostęp 2026-08-17
    Komunikat rozstrzygający, że obowiązek zgłoszenia spoczywa na administratorze także wtedy, gdy do naruszenia doszło u podmiotu przetwarzającego, oraz że stwierdzenie naruszenia następuje po uzyskaniu od tego podmiotu potwierdzenia, że incydent objął powierzone dane.
  2. 2.
    Prezes UODO skontroluje spółkę MyDr
    Urząd Ochrony Danych Osobowych · 2026-08 · dostęp 2026-08-17
    Komunikat z 13 sierpnia 2026 r.: zapowiedź kontroli u dostawcy obejmującej zastosowane środki techniczne i organizacyjne oraz to, czy były regularnie testowane.
  3. 3.
    Aktualności
    Urząd Ochrony Danych Osobowych · 2026-11-17 · dostęp 2026-11-17
    Lista komunikatów sprawdzona 17 listopada 2026 r.: brak komunikatu o wynikach kontroli w MyDr.
  4. 4.
    Wyciek danych medycznych 19 mln Polaków. Kary grożą tysiącom przychodni
    Rzeczpospolita · 2026-08 · dostęp 2026-08-17
    Źródło danych o skali sprawy: z oprogramowania korzystało około 12 tysięcy placówek ochrony zdrowia, które w tym układzie są administratorami danych swoich pacjentów.
  5. 5.
    2026 Data Breach Investigations Report: Executive Summary
    Verizon · 2026-05 · dostęp 2026-11-17
    Executive Summary, s. 9: naruszenia z udziałem strony trzeciej wzrosły o 60% rok do roku i stanowią 48% wszystkich naruszeń.
  6. 6.
    Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2018 poz. 1560)
    ISAP, Sejm RP · 2018-07-05 · dostęp 2026-08-17
    Ustawa nowelizowana. Podstawa odesłań do obowiązku uwzględnienia ryzyka wnoszonego przez dostawców oraz do terminu wczesnego ostrzeżenia z art. 11.
  7. 7.
    Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 252)
    ISAP, Sejm RP · 2026-03-02 · dostęp 2026-08-17
    Tekst nowelizacji w brzmieniu ogłoszonym, wraz z załącznikiem nr 1 obejmującym zarządzanie usługami ICT, w tym dostawców usług zarządzanych oraz usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa.
  8. 8.
    Nowelizacja ustawy o KSC: obowiązki podmiotów kluczowych i ważnych
    Ministerstwo Cyfryzacji · 2026-06-08 · dostęp 2026-08-17
    Resortowe zestawienie obowiązków podmiotów kluczowych i ważnych, w tym wymagań dotyczących bezpieczeństwa łańcucha dostaw.
  9. 9.
    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO)
    Parlament Europejski i Rada UE · 2016-04-27 · dostęp 2026-08-17
    Podstawa terminu 72 godzin na zgłoszenie naruszenia organowi nadzorczemu (art. 33 ust. 1) oraz podziału ról między administratorem a podmiotem przetwarzającym (art. 4 i art. 28).
  10. 10.
    Advanced Persistent Threat Compromise of Government Agencies, Critical Infrastructure, and Private Sector Organizations (AA20-352A)
    CISA · 2020-12-17 · dostęp 2026-11-17
    Złośliwa wersja biblioteki SolarWinds.Orion.Core.BusinessLayer.dll w procesie wytwarzania oprogramowania, kompromitacje od co najmniej marca 2020 r.
  11. 11.
    Kaseya Ransomware Attack: Guidance for Affected MSPs and their Customers
    CISA · 2021-07-12 · dostęp 2026-11-17
    Ataki ransomware od 2 lipca 2021 r. przez podatność w lokalnej wersji Kaseya VSA, wymierzone w dostawców usług zarządzanych i ich klientów.
  12. 12.
    #StopRansomware: CL0P Ransomware Gang Exploits CVE-2023-34362 MOVEit Vulnerability (AA23-158A)
    CISA · 2023-06-07 · dostęp 2026-11-17
    Wykorzystywanie podatności SQL injection w MOVEit Transfer od 27 maja 2023 r.
  13. 13.
    Reported Supply Chain Compromise Affecting XZ Utils Data Compression Library, CVE-2024-3094
    CISA · 2024-03-29 · dostęp 2026-11-17
    Złośliwy kod w wersjach 5.6.0 i 5.6.1 XZ Utils.

Sprawdź, jak daleko sięga dostęp Twoich dostawców

Sprawdzamy ręcznie, jakie uprawnienia mają konta i integracje dostawców w Twojej sieci i chmurze oraz czy da się je wykorzystać do dalszego ataku. Raport mówi, co ograniczyć najpierw i dlaczego.

Zobacz audyty bezpieczeństwa

Porozmawiajmy
o bezpieczeństwie

Napisz albo zadzwoń i opisz, czego potrzebujesz: projekt architektury, wdrożenie narzędzi, SOC as a Service albo test penetracyjny. Całodobowy monitoring prowadzimy w ramach SOC as a Service.